Het einde van de schrikkelseconde: wat betekent het voor uw tijdsystemen?

Op 15 oktober 2026 heeft de Algemene Conferentie voor Maten en Gewichten (CGPM) besloten dat er geen schrikkelseconden meer worden toegevoegd aan de wereldtijd UTC. Vanaf 20 mei 2027 loopt UTC door zonder onderbrekingen. Wat is een schrikkelseconde precies, waarom verdwijnt hij, en moet u er iets mee?

Wat is een schrikkelseconde?

Onze officiële tijd, UTC, wordt bijgehouden door atoomklokken. Die lopen uiterst regelmatig. De aarde draait echter niet helemaal regelmatig om haar as. Om te voorkomen dat de klok en de stand van de zon uit elkaar lopen, werd sinds 1972 af en toe een extra seconde ingevoegd: de minuut duurde dan 61 seconden. In totaal is dat 27 keer gebeurd. De laatste schrikkelseconde was op 31 december 2016.

Waarom wordt hij afgeschaft?

Schrikkelseconden zijn lastig voor computers en netwerken. Niet elk systeem verwerkt die 61e seconde op dezelfde manier, en bij eerdere schrikkelseconden liepen servers, websites en netwerkdiensten vast. Daar komt bij dat de aarde de laatste jaren juist iets sneller draait. Daardoor werd het voor het eerst denkbaar dat er een seconde weggehaald zou moeten worden. Dat is nog nooit gebeurd en vrijwel geen systeem is erop getest. Om dat risico te vermijden is besloten UTC voortaan continu te laten lopen. Het verschil met de zonnetijd mag oplopen tot een uur, wat naar verwachting pas over eeuwen speelt.

Wat betekent dit voor u?

• Tot 20 mei 2027 verandert er niets. Er staat geen schrikkelseconde meer gepland.

• Daarna wordt het eenvoudiger. Tijdservers, NTP- en PTP-netwerken en klokken hoeven geen schrikkelseconden meer te verwerken. Dat neemt een bekende bron van storingen weg.

• Het verschil tussen GPS-tijd en UTC blijft vast. GPS-tijd loopt nu 18 seconden voor op UTC. Dat getal verandert na 2027 niet meer.

• Oude logbestanden blijven gewoon bruikbaar. Wie tijdstempels van vóór 2027 analyseert, moet nog wel rekening houden met de historische schrikkelseconden.

• Controleer oudere apparatuur. Sommige oudere tijdservers of software gebruiken een vaste tabel met schrikkelseconden of verwachten aankondigingen. Vraag bij twijfel uw leverancier of een firmware-update nodig is.

Wat is ‘leap smearing’?

Sommige grote cloudaanbieders verdeelden een schrikkelseconde over een aantal uren, door hun klokken net iets langzamer te laten lopen. Dat heet smearing. Het voorkwam storingen, maar gaf tijdelijk een andere tijd dan officiële UTC. Met het einde van de schrikkelseconde verdwijnt ook dat verschil tussen netwerken.

Advies nodig?

Wilt u weten of uw tijdservers en klokken klaar zijn voor continue UTC? BerdoTime controleert uw installatie en adviseert over updates of vervanging. Bekijk onze NTP- en PTP-tijdservers of bel 085-4000265.